Zarzuty wobec Doroty Rasińskiej-Samoćko. Himalaiści: „Mija się z prawdą”

Adam Bielecki i Ryszard Pawłowski, Leszek Cichy i Aleksander Lwow oraz Anna Okopińska - to tylko niektóre postaci, które podpisały się pod listem, który stawia wiele pytań o wyczyny Doroty Rasińskiej-Samoćko.

"Treści, które przekazuje, wprowadzają w błąd" - napisali.

"Dla mnie statystyki nie są istotne" - odpowiada adresatka. 

List podpisało 14 znanych postaci ze środowiska górskiego. Są i pierwsi zimowi zdobywcy ośmiotysięczników (Leszek Cichy, Adam Bielecki, Janusz Gołąb), pierwszy Polak bez tlenu na Evereście (Marcin Miotk), jak i znane w środowisku zdobywczynie najwyższych szczytów (m.in. Anna Okopińska, Agnieszka Bielecka czy Monika Witkowska). Autorzy zdecydowali się na taki list, bo chodzi o sprawę, która ich zdaniem  "dotyczy etyki oraz rzetelności w relacjonowaniu dokonań górskich". A poważne zarzuty stawiają Dorocie Rasińskiej-Samoćko, pierwszej Polsce z Koroną Himalajów i Karakorum. 

- "Problem tkwi w przekazach informujących, jak wyglądały jej wejścia na ośmiotysięczne szczyty, i  właśnie wobec tej kwestii nie możemy pozostać obojętni. Dorota była informowana o naszych  zastrzeżeniach, nie wywołało to jednak oczekiwanego skorygowania jej opowieści" - uważają autorzy listu. 

Według nich "nieprawdą jest – jak mówi o sobie Dorota – że została piątą na świecie kobietą, która zdobyła  Koronę Himalajów i Karakorum". Wskazują, że "zanegowała to między innymi zmarła niedawno himalaistka  Krystyna Palmowska, konsultująca się w tej sprawie między innymi z Eberhardem Jurgalskim z  Niemiec, od dawna ewidencjonującym wejścia na ośmiotysięczniki". Według Palmowskiej we wspomnianym rankingu Rasińską-Samoćko można wpisać dopiero na miejscach 10–16. Wynika z faktu, że tego samego dnia na ostatni ośmiotysięcznik,  Sziszapangmę, weszło siedem kobiet, kończąć zdobywanie Korony. 

- "Dorota mija się także z prawdą, mówiąc, że jest pierwszą kobietą na świecie, która zdobyła Koronę  Himalajów i Karakorum oraz Koronę Ziemi, ponieważ rok wcześniej takim osiągnięciem mogła  pochwalić się Meksykanka Viridiana Álvarez Chávez. Podobny zarzut dotyczy rzekomego rekordu  świata Doroty w wejściu na 7 ośmiotysięczników w czasie 3 miesięcy – jest to „konkurencja”  wykreowana przez nią samą prawdopodobnie w celach marketingowych" - wskazują sygnatariusze i sygnatariuszki listy. 

Przywołują Norweżkę Kristin Harilę, która zdobyła aż dziewięć ośmiotysięczników. - "Wątpliwość budzi  również używanie wobec własnej osoby określeń „Speed Lady” i „Iron Lady” – w rzeczywistości  Doroty nikt tak w środowisku nie nazywa, a himalaistki z innych krajów są tym faktem wręcz  zdziwione, twierdząc, że wydolność znanej im z wypraw koleżanki nie stoi w tym gronie na jakimś  nadzwyczajnym poziomie" - piszą. 

Autorzy i autorki listu są też zdziwieni wypowiedziami Doroty, w których podkreśla,  że jej wyprawy odbywały się „bez udziału komercyjnego teamu”. Wskazują, że organizowała je największa górska agencja Seven Summit Treks, "zabezpieczająca całe wejście,  logistykę, namioty, butle z tlenem, wyżywienie, przewodników, tragarzy, wniesienie sprzętu itp.

- "Jeśli agencja zapewnia wszystko od początku do końca, jest to jak najbardziej komercyjna  wyprawa, co należy odróżnić od sportowego stylu, o którym w tym przypadku w ogóle nie ma  mowy. Być może Dorota myli komercyjność z działaniami sponsorskimi, ale również często  twierdzi, że jeździ na wyprawy bez wsparcia sponsorów, zaraz potem dziękując firmom i  instytucjom, od których otrzymała pomoc finansową i sprzętową. Rażą też informacje, w których  Dorota informuje, że wspinała się „samotnie” i że używała tlenu dopiero od ostatniego obozu, choć  i to jest nieprawdą" - piszą. 

Stawiają także zarzuty wobec przekazów "o jakoby przeprowadzonych przez nią  akcjach ratunkowych" czy „otwieraniu drogi”, co uderza w Szerpów, którzy faktycznie się tym zajmowali. 

- "Nie możemy też zgodzić się z określaniem się Doroty w jej postach mianem „legendy” czy  akceptowaniu w wywiadach konstatacji w stylu: „Żadna Polka nie osiągnęła w himalaizmie tyle, co  Dorota”. Uważamy to za duże nadużycie, zwłaszcza że  zdobywanie ośmiotysięczników w obecnych czasach zdecydowanie różni się od dokonań pionierów  polskiego himalaizmu, niezaprzeczalnych legend" - wskazują. 

Wyliczają, że wszystkie szczyty zostały przez nią zdobyte z wykorzystaniem infrastruktury agencji i personalnym wsparciem Szerpy lub Szerpów i przy wspomaganiu tlenem. 

- "Uważamy, że podawanie nieprawdziwych lub zmanipulowanych informacji jest nie w porządku  zarówno w stosunku do opinii publicznej, jak i do innych wspinaczy, tym bardziej że taki  nierzetelny przekaz jest często bezrefleksyjnie powielany przez różne media. Liczymy na to, że  nasza górska koleżanka dostosuje swoje relacje do faktów, i mamy nadzieję, że będzie w dalszym  ciągu realizowała swoje wyprawowe plany, zwłaszcza że jej osiągnięcia nie potrzebują żadnych  ubarwień, by zostały docenione. Zależy nam, aby wartości takie jak etyka, prawdomówność i  rzetelność przekazu wciąż były kręgosłupem ludzi gór" - kończą list. 

Pod listem podpisali się: Magdalena Arcimowicz, Agnieszka Bielecka, Leszek Cichy, Aleksandra Dzik, Janusz Gołąb, Piotr Krzyżowski, Aleksander Lwow, Marcin Miotk, Anna Okopińska, Adam Bielecki, Ryszard Pawłowski, Oswald Rodrigo-Pereira, Monika Witkowska i Bartek Ziemski. 

By poznać stanowisko drugiej strony, jako redakcja "Na Szczycie" zaproponowaliśmy Dorocie Rasińskiej-Samoćko, by ze spokojem odpowiedziała na zarzuty sygnatariuszy listu. Przysłała nam krótkie oświadczenie. 

 - "Jestem dumna, że jestem Polką i reprezentuję pozytywne polskie wartości oraz miałam wielką radość postawienia stopy na wszystkich wierzchołkach Korony Himalajów i Karakorum oraz Ziemi. Zawsze uważałam, że należy się wspierać i działać wspólnie, bo to podnosi prestiż naszego kraju w każdym aspekcie.

Dla mnie statystyki nie są istotne. Istotna jest idea bycia w górach i niesamowite poczucie wolności oraz podążanie za pasją. Jestem pierwszą i jedyną Polką z Koroną Himalajów i Karakorum to dla mnie kluczowe. Nie ma niestety kogoś, kto na szczycie, kto stoi ze stoperem, mierzy czas i daje miejsce. W dodatku Nepal i Pakistan nie prowadzą dokładnych baz danych. Wtedy, kiedy sprawdzałam informacje w różnych źródłach, byłam piątą kobietą m.in. wg Wikipedii, ale nie jest to istotne dla mnie, bo moje wejścia nie były po to, by stawać na podium.

Moja książka i wywiady opisują nie tylko wyprawy, ale i moje podejście do Gór oraz filozofię życia. Cały trud wyprawowy polegał nie tylko na wymagających przygotowaniach fizycznych, ale też na obciążeniu psychicznym, bo bez szeroko pojętego wsparcia związków i instytucji centralnych, gdyż odmówiono mi tej pomocy. Jednocześnie bezpośrednie wsparcie finansowe ze strony organizacji partnerskiej miałam jedynie przy okazji ekspedycji na Gaszerbrumy (I i II), a więc przy okazji przedostatniej wyprawy w ramach Korony Himalajów.

Działam bez żadnego teamu, wszystko sama planowałam, jeśli chodzi o logistykę wypraw, przygotowanie do nich, ich kolejność, nie miałam wsparcia organizacyjnego, logistycznego. Tak, jak to jest przy wyprawach narodowych lub tych organizowanych przez wyspecjalizowane polskie organizacje Natomiast jak każdy himalaista i w Karakorum, i w Himalajach musiałam korzystać na miejscu z wyspecjalizowanej agencji, która ma licencję i pozwolenie na działalność. Niestety teraz nikt nie dostanie pozwolenia bez ich pośrednictwa. Jednak cały plan przygotowań, kolejności szczytów itp., organizacji działań, to była żmudna samodzielna praca i wysiłek. Moje wejścia na szczyty mówią same za siebie. Nie zależy mi na tym, by być piątą, siódmą, dziesiątą czy jakąkolwiek inną na świecie. Dla mnie najważniejsza jest sama idea bycia w Górach, poczucie wolności oraz przekraczania granic oraz pokazywanie, że pomimo wszystko można osiągać ambitne cele".