Nie tylko oscypek. Wegetariańskie jedzenie w Tatrach po obu stronach grani

Kiedy poranne słońce oblewa szczyty złotym blaskiem, a prognozy obiecują absolutną „lampę”, to znak, że nastał ten mityczny dzień, w którym trzeba ruszać na szlak. Długa wycieczka wymaga jednak solidnego ładowania węglowodanów. Na szczęście, wbrew obiegowej opinii, żeby wejść na Świnicę czy Rysy, wcale nie trzeba zjeść połowy świniaka. Wegetariańskie menu pod Tatrami to potężna dawka energii, która bez problemu wniesie Cię na sam szczyt.

Zanim uderzymy w wysokie partie, warto zrobić przystanek w miejscu, które karmi równie mocno duszę, co żołądek. Spacer na przepiękną Rusinową Polanę, połączony z wizytą w urokliwym sanktuarium na Wiktorówkach, to punkt obowiązkowy każdego piechura. Kiedy na horyzoncie majaczą ośnieżone szczyty Tatr Wysokich, my możemy skupić się na drewnianej bacówce i jej skarbach.

Przeczytaj nowe e-wydanie Magazynu Na Szczycie

Zanim jednak złożysz zamówienie, warto znać lokalny, serowy alfabet, by swobodnie rozmawiać z bacą:
 

• Oscypek – niekwestionowany król stada. Twardy, mocno wędzony, o charakterystycznym wrzecionowatym kształcie. Prawdziwy i certyfikowany produkowany jest wyłącznie z mleka owczego (z dopuszczalną niewielką domieszką krowiego).

• Korbacze (korbocy) – wciągające niczym słone paluszki, cienkie serowe niteczki. Dla odmiany robi się je z mleka krowiego. Występują w dwóch wariantach: jasne (niewędzone, o delikatnym, śmietankowym smaku) oraz ciemniejsze, które spędziły trochę czasu w dymie, zyskując głęboki aromat.

  Reklama

• Bundz – owcza alternatywa dla włoskiej mozzarelli. Wiosną jest słodki i łagodny, z czasem nabiera wytrawnego, lekko kwaskowego charakteru.

• Bryndza – mocno dojrzały bundz, który po zmieleniu z solą staje się intensywną, pikantną pastą. Idealna na grubą pajdę wiejskiego chleba!

Gdy zejdziemy z grani w doliny, omijajmy sztampowe frytki z surówką szerokim łukiem. Podhalańskie karczmy skrywają genialny, tradycyjny klasyk – moskole. Te regionalne placki, wyrabiane głównie z ugotowanych ziemniaków i mąki, są wypiekane bezpośrednio na gorącej blasze pieca. Chrupiące z zewnątrz, cudownie miękkie w środku, a podane z górą rozpływającego się masła czosnkowego stają się czystą poezją smaku.

A jeśli akurat pogoda i pora roku sprzyjają (zwłaszcza u progu jesieni), koniecznie poluj na rydze smażone na maśle. To krótki, sezonowy luksus i kulinarny Święty Graal, dla którego warto nadłożyć parę kilometrów drogi.

Z prawdziwą siłą uderzeniową i solidną dawką kalorii spotkamy się jednak, przechodząc na południową stronę grani. Słowackie schroniska doskonale wiedzą, jak skutecznie postawić na nogi zmęczonego wędrowca, a ich tradycyjne menu kryje fantastyczne opcje bezmięsne.

Numerem jeden na rozgrzewkę po wymagającym podejściu jest cesnaková polievka, czyli potężna, aromatyczna zupa czosnkowa. Zazwyczaj podaje się ją z chrupiącymi grzankami i ukrywa pod grubą, imponującą pierzyną z ciągnącego się sera. Zamawiając ją w schronisku, wystarczy tylko uśmiechnąć się do obsługi i upewnić, czy baza zupy to na pewno zeleninový vývar, czyli czysty bulion warzywny.

Zaraz po zupie na stół wjeżdża absolutna duma naszych sąsiadów – bryndzové halušky. Te rewelacyjne, drobne kluseczki ziemniaczane, oblepione gęstą i wyrazistą bryndzą, tradycyjnie okrasza się skwarkami z boczku. Tutaj również z pomocą przychodzi prosta modyfikacja. Wystarczy krótka prośba o wersję bez slaniny, aby otrzymać wegetariańskie arcydzieło, suto posypane świeżym szczypiorkiem, które idealnie uzupełni zapasy energii na dalszą drogę.

Mając takie menu w zanadrzu i zapas węglowodanów w plecaku, można spokojnie wyruszać w nieznane. Tatry bez mięsa są równie pyszne, co wymagające – czas ruszać na szlak!

Tekst ukazał się w wydaniu nr 5/2026