Chciał pomóc ptakowi, a odkrył jaskinię. Niezwykła historia z gór Dalmacji: Jaskinia Vranjača

Jedna z najpiękniejszych jaskiń w Chorwacji znajduje się na zboczach góry Mosor w Dalmacji.

Tekst i zdjęcia Albin Marciniak

Wypoczywając na słonecznym wybrzeżu Chorwacji i kąpiąc się w błękitnych wodach Morza Adriatyckiego, trzeba też zwiedzić okolice. Są tu m.in. malownicze wyspy i miasteczka z niesamowitym klimatem i wieloma zabytkami pamiętającymi czasy rzymskie albo zasługujący na uwagę kanion i ujście rzeki Cetina do Adriatyku. Jest i Twierdza Klis, gdzie kręcony był słynny serial „Gra o Tron” oraz piękne jaskinie kojarzące się z górami. Jedną z nich, którą gorąco polecam, jest Vranjača. 

Piękna jaskinia w masywie Mosor, bardzo blisko Splitu

Znajduje się ona niespełna 24 km od Splitu, u podnóża masywu Mosor z jego północnej strony we wsi Kotlenice. Odkrył ją na swojej ziemi Stipe Punda, który chcąc pomóc zranionemu ptakowi, wszedł do wąskiej rozpadliny skalnej. W ten sposób odkrył pierwszą z dwóch jej części. W 1900 roku eksplorowali ją członkowie Towarzystwa Speleologicznego Liburnija z Zadaru. A dla zwiedzających otwarto ją oficjalnie 15 grudnia 1929 roku. Dziś jest pomnikiem przyrody.

Jaskinia ma stałą temperaturę, utrzymującą się na poziomie 16 stopni Celsjusza. Pełna jest różnokolorowych stalaktytów i stalagmitów, które tworzą niezwykłe formy. Od tych przypominających grube, misternie rzeźbione sople, po te do złudzenia przypominające krasnale. W jaskini żyją cztery endemiczne gatunki zwierząt - dwa pająki, żółw i ślimak oraz dwa gatunki nietoperzy. Podczas wakacji w tym zakątku  Europy koniecznie trzeba ją zobaczyć. 

Tekst ukazał się w wydaniu nr 3/2022