Ubezpieczenie w górach - praktyczny poradnik dla turystów. Dlaczego nie warto oszczędzać na polisie?

Tatry to piękno, ale i odpowiedzialność. Wyruszając na górski szlak, warto pamiętać, że po obu stronach granicy obowiązują różne przepisy – nie tylko te dotyczące przyrody, ale i bezpieczeństwa. Brak odpowiedniego ubezpieczenia na Słowacji może kosztować fortunę. Co trzeba wiedzieć przed wyprawą w Tatry, by uniknąć problemów?

Po polskiej stronie Tatr ubezpieczenie nie jest obowiązkowe. Turyści korzystający z tras i schronisk na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego mogą – choć nie muszą – wykupić dodatkowe ubezpieczenie górskie. Nie oznacza to jednak, że taka ochrona nie jest wskazana. 

W razie poważnego wypadku – np. złamania, urazu kręgosłupa czy utknięcia w trudno dostępnym terenie – do akcji wkracza Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe (TOPR). 

– W Polsce turyści nie ponoszą żadnych kosztów transportu śmigłowcem ani pomocy ratowników. Akcje prowadzone przez TOPR są finansowane z budżetu państwa. Warto jednak rozważyć wykupienie ubezpieczenia NNW (następstw nieszczęśliwych wypadków) lub ubezpieczenia obejmującego koszty leczenia i rehabilitacji, ponieważ leczenie szpitalne po wypadku może już wiązać się z dużymi wydatkami – mówi Monika Olszewska, radca prawny w Polskiej Izbie Ubezpieczeń. 

Przeczytaj nowe e-wydanie Magazynu Na Szczycie

[paywall]

Kiedy więc idziemy na trudne szlaki, np. na Orlą Perć, Rysy czy Przełęcz pod Chłopkiem warto wykupić polisę, choć nie ma takiego obowiązku. Koszt jednodniowego ubezpieczenia nie przekroczy 20 zł. Można także skorzystać z promocji oferowanej przez TPN i PZU. Wraz z biletem do Parku można wykupić dodatkowe ubezpieczenie w cenie 2,50 zł za dzień. 

Zupełnie inaczej wygląda sytuacja po stronie słowackiej. Tu działalność ratunkowa jest płatna. Horská Záchranná Služba, czyli słowacki odpowiednik TOPR, może wystawić turystom rachunek opiewający nawet na kilkadziesiąt tysięcy złotych – zwłaszcza jeśli w akcji użyto śmigłowca lub ratownicy działali w trudnym terenie przez wiele godzin. Warto o tym pamiętać nie tylko, gdy idziemy na Rysy, Czerwoną Ławkę czy Sławkowski Szczyt albo Rohacze, ale nawet kiedy spacerujemy do Zielonego Stawu Kieżmarskiego. 

– Słowackie służby górskie, w przeciwieństwie do polskich, obciążają turystów kosztami akcji ratunkowej, które mogą sięgać nawet kilku tysięcy euro. W związku z tym przed wyjazdem w słowackie Tatry zaleca się wykupienie ubezpieczenia, które obejmuje przynajmniej: koszty akcji poszukiwawczo- ratowniczej i transportu z gór - w tym przy użyciu śmigłowca, a także koszty leczenia. Warto też rozważyć zawarcie umowy ubezpieczenia w zakresie NNW i OC – zaznacza Monika Olszewska. 

Gdzie najlepiej wykupić ubezpieczenie, aby mieć pewność, że nie zostaniemy oszukani, a zakres górskiego ubezpieczenia będzie odpowiadał na nasze potrzeby?

– Najlepiej korzystać ze znanych towarzystw ubezpieczeniowych. Niektórzy ubezpieczyciele mają już w swojej ofercie produkty przeznaczone dla pasjonatów gór.  Ważne jest, aby przed zawarciem umowy ubezpieczenia dokładnie określić i przedstawić swoje indywidualne potrzeby, uwzględniając specyfikę planowanej przez nas wyprawy i zaplanowane aktywności. Czy to jest trekking, wspinaczka, a może kolarstwo górskie, narciarstwo, rafting górski czy speleologia – podkreśla nasza rozmówczyni. 

Ubezpieczenie górskie powinno obejmować przede wszystkim koszty akcji poszukiwawczo-ratowniczej i transport z gór (w tym przy użyciu helikoptera) oraz koszty leczenia za granicą z wysoką sumą ubezpieczenia.

– Jeśli planujemy wyprawę wysokogórską poza Tatrami, np. w Alpach, sprawdźmy, czy ubezpieczyciel pokrywa koszty zdarzeń powstałych powyżej 3000 m n.p.m. Wspinaczka sportowa czy alpinizm często klasyfikowane są jako sporty ekstremalne. Jeśli zakres naszego ubezpieczenia tego nie obejmuje, rozszerzmy je. Jeśli planujemy np. wspinaczkę skałkową lub wysokogórską rozważmy ubezpieczenie naszego kosztownego, specjalistycznego sprzętu na wypadek zniszczenia lub kradzieży – dodaje Olszewska. 

Dobre ubezpieczenie powinno obejmować także naszą odpowiedzialność cywilną za szkody wyrządzone osobom trzecim, zwłaszcza jak uprawiamy narciarstwo (w niektórych krajach jak np. we Włoszech ubezpieczenie OC jest obowiązkowe dla narciarza lub snowboardzisty na stoku).

Ile takie ubezpieczenie kosztuje? Ceny wahają się od 10 do 20 zł. Ale można je także wykupić w lokalnych biurach informacji turystycznej, np. w Starym Smokowcu albo Tatrzańskiej Łomnicy. Ceny zaczynają się zaledwie od 1,50 euro za dzień. Co ważne, wspomniane wczesniej ubezpieczenie  TPN i PZU także obejmuje słowackie Tatry. 

Wielu turystów wychodzi z założenia, że posiadanie Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ) gwarantuje im pełną opiekę medyczną na terenie Unii Europejskiej. To tylko częściowo prawda.

Karta zapewnia dostęp do podstawowych świadczeń zdrowotnych na takich zasadach, jakie obowiązują obywateli danego kraju. W praktyce oznacza to, że jeśli leczenie lub hospitalizacja nie są refundowane przez słowacki system opieki zdrowotnej, to EKUZ również ich nie pokryje.

EKUZ nie obejmuje więc kosztów transportu medycznego, akcji ratowniczych (np. interwencji górskich służb ratunkowych) ani powrotu do kraju. 

W efekcie turysta, który ulegnie poważnemu wypadkowi w słowackich Tatrach, może ponieść bardzo wysokie koszty – mimo posiadania karty. Dlatego EKUZ to ważny, ale niewystarczający dokument. Wybierając się w góry, warto potraktować go jako uzupełnienie, a nie zamiennik komercyjnego ubezpieczenia turystycznego.

Tekst ukazał się w wydaniu nr 05/2025